Zachęcamy do zapoznania się z treściami prezentowanymi na rządowej stronie internetowej, obejmującej swoim zakresem wszystkie kwestie związane z postępowaniem z wyrobami zawierającymi azbest.

>> bazaazbestowa.gov.pl <<

Szczególnie interesujące, dla osób planujących podjąć zatrudnienie mogą być zasady postępowania z wyrobami zawierającymi azbest zawarte w materiałach szkoleniowych i informacyjnych znajdujących się na tym portalu.

UWAGA – zmiana w przepisach! – aktualizacja

W Polsce są obecnie prowadzone prace, mające na celu zmianę przepisów związanych z wyrobami azbestowymi. Zapraszamy do zapoznania się z najnowszym projektem Ustawy, dostępnym w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów.

Z najważniejszych zmian, jakie mogą dotyczyć osób planujących zatrudnienie w sektorze budownictwa w Polsce, przy pracach w kontakcie z azbestem, wymienić należy podział obligatoryjnych szkoleń na trzy kategorie. Szerszy opis planowanych zmian zawarto w przygotowanej dla Państwa prezentacji: Pobierz PDF

Projekt został udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej Rządowego Centrum Legislacji, w zakładce Rządowy Proces Legislacyjny:
https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12390757/katalog/13089462#13089462

Wszystkich zainteresowanych podjęciem zatrudnienia na terenie transgranicznym, zachęcamy do poznania podstaw języka obowiązującego po drugiej stronie granicy.
Pomocne w tym mogą być różnorodne materiały dostępne w sieci.
Wybrane portale wspomagające naukę języka czeskiego, prezentujemy poniżej:

• https://www.eurostudent.pl/mluvte-cesky-bezplatny-portal-do-nauki-jezyka-czeskiego/
• https://www.50languages.com/nauka-czeskiego-za-darmo
• https://nauka-online.pl/296-darmowe-kursy-czeskiego.html

GeoAzbest – czy wiesz że…

GeoAzbest to nowoczesny system informacji przestrzennej, który wspiera monitorowanie procesu usuwania azbestu i wyrobów azbestowych.
Prezentuje na mapie Polski dane dotyczące wyrobów zawierających azbest.
Po zalogowaniu użytkownik zyskuje dostęp do szczegółowej wizualizacji na ortofotomapie, gdzie wskazane są zarówno działki ewidencyjne, jak i obrysy budynków, co umożliwia bardzo precyzyjne określenie nieruchomości zawierających azbest.
GeoAzbest jest stale zintegrowany z Bazą Azbestową, dzięki czemu prezentowane w nim informacje są aktualizowane w czasie rzeczywistym. W zakładce „Analizy i Raporty” dostępne są również zestawienia oraz kartodiagramy dla poszczególnych jednostek administracyjnych.

>> esip.bazaazbestowa.gov.pl <<

Czeskie prawo w dziedzinie azbestu

W 1984 roku rozporządzeniem Ministerstwa Zdrowia Czechosłowackiej Republiki Socjalistycznej - Naczelnego Higienisty Czechosłowackiej Republiki Socjalistycznej nr 64/1984 Zb. Azbest jest zaliczany do substancji rakotwórczych. Dyrektywa ta ograniczyła stosowanie produktów zawierających azbest (chryzotyl) wyłącznie do przypadków, w których nie można było użyć innych materiałów. Zakazano również nakładania azbestu przez natryskiwanie. Od 1997 roku produkcja materiałów zawierających azbest była zabroniona. Od tego roku azbest nie powinien już znajdować się w nowo wznoszonych budynkach, ale w istniejących budynkach jest stosowany do dziś.

Następnie ustawa nr U. nr 157/1998 Dz.U. w sprawie substancji chemicznych i preparatów chemicznych, określonych w załączniku nr 2, w odniesieniu do substancji, których import, eksport, produkcja i dystrybucja są w Republice Czeskiej zabronione. Na tej liście znalazły się wszystkie włókna amfibolowe. Ustawa ta została zastąpiona ustawą nr 111/2001 po przystąpieniu Republiki Czeskiej do UE. 356/2003 Dz.U., po którym nastąpiło rozporządzenie nr 221/2004 Dz.U., które zawierało wykazy tych substancji w załącznikach 1 i 2, w tym azbest chryzotylowy i amfibolowy.

Obecnie w Republice Czeskiej szereg dokumentów legislacyjnych odnosi się do kwestii azbestu, w szczególności:

• Ustawa nr 258/2000 Dz.U. o ochronie zdrowia publicznego oraz o zmianie niektórych ustaw,
• Ustawa nr 541/2020 Dz.U. o odpadach, ze zm.,
• Ustawa nr 309/2006 Dz.U., która reguluje dalsze wymagania dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy w stosunkach pracy oraz zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania czynności lub świadczenia usług poza stosunkami pracy (Ustawa o zapewnieniu dodatkowych warunków bezpieczeństwa i higieny pracy),
• Rozporządzenie Rządowe nr 361/2007 Dz.U., w której określono warunki ochrony zdrowia w miejscu pracy,
• Rozporządzenie Rządowe nr 145/2008 Dz.U., w którym ustalono wykaz substancji zanieczyszczających oraz wartości progowe i dane wymagane do raportowania do zintegrowanego rejestru zanieczyszczeń środowiska,
• Rozporządzenie Ministra Zdrowia nr 6/2003 Dz.U., która ustala limity higieniczne dla wskaźników chemicznych, fizycznych i biologicznych dla środowiska wewnętrznego pomieszczeń mieszkalnych niektórych budynków,
• Rozporządzenie Ministra Środowiska nr 273/2021 Dz.U. w sprawie szczegółowych zasad gospodarowania odpadami.

Obowiązującym czeskim dokumentem technicznym, który reguluje kwestie związane z azbestem, jest norma ČSN EN ISO 16000-7:2008 Powietrze wewnątrz pomieszczeń – Część 7: Procedura pobierania próbek do określania stężenia włókien azbestu w powietrzu.

Należy jednak podkreślić, że te dokumenty prawne i techniczne nie są ujednolicone i powiązane. Ponadto omawiane przepisy albo odnoszą się do kwestii obecności azbestu w materiałach budowlanych i/lub odpadach, do których celowo dodano włókna azbestu, albo dotyczą środowiska pracy i uwalniania włókien azbestu do powietrza.

Główne ramy prawne

• Azbest jest klasyfikowany jako odpad niebezpieczny (kod katalogowy 17 06 05).
• Postępowanie z odpadami zawierającymi azbest w Republice Czeskiej reguluje ustawa nr 541/2020 Sb. o odpadach oraz rozporządzenie nr 273/2021 Sb.
• Ustawa o odpadach nr 541/2020 Sb.: Reguluje postępowanie z odpadami zawierającymi azbest, w tym ich klasyfikację i sposób unieszkodliwiania w wyznaczonych zakładach.
• Rozporządzenie w sprawie szczegółów postępowania z odpadami nr 273/2021 Sb.: Określa warunki postępowania z odpadami azbestowymi, które muszą być szczelnie zapakowane i oznakowane.
• Od stycznia 2026 r. obowiązują zaostrzone przepisy dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy (w tym zmiany obowiązujące od 1 stycznia 2026 r.).
• Obowiązki pracodawców, a od 1 stycznia 2026 r. również osób określonych w § 12 ustawy nr 309/2006 Sb., w związku z narażeniem na działanie azbestu reguluje § 41 ustawy nr 258/2000 Sb. o ochronie zdrowia publicznego i o zmianie niektórych powiązanych ustaw, z późniejszymi zmianami.
• Od 1 stycznia 2026 r. pracodawcy oraz osoby, o których mowa w § 12 lit. a)–c) i e) ustawy nr 309/2006 Sb., są zobowiązani do dołączenia do zgłoszenia również zaświadczenia o ukończeniu przez pracowników szkolenia w zakresie stosowania właściwych środków zapobiegania zagrożeniom dla zdrowia podczas postępowania z azbestem (zob. § 21 ust. 6 i 7 rozporządzenia nr 361/2007, określającego warunki ochrony zdrowia w miejscu pracy, w brzmieniu późniejszych przepisów (zwanego dalej „rozporządzeniem 361/2007”).
• Zakres szkoleń, częstotliwość – § 21 ust. 6 rozporządzenia 361/2007 Zb. Co najmniej raz na dwa lata należy zapewnić w regularnych odstępach czasu szkolenia poświęcone rozporządzeniu rządu nr 361/2007 w sprawie warunków ochrony zdrowia w miejscu pracy: nakazuje ono utworzenie „strefy kontrolowanej” w obszarze usuwania azbestu oraz obowiązkowe stosowanie środków ochrony indywidualnej (np. respiratorów) przez wszystkie osoby uczestniczące w pracach.

​Obowiązki właściciela budynku

• Musi zgłosić rozbiórkę budynku do nadzoru budowlanego.
• Jest odpowiedzialny za zapewnienie, że rozbiórka zostanie przeprowadzona przez wykonawcę robót budowlanych.
• W przypadku budynków zawierających azbest należy zapewnić nadzór osoby posiadającej uprawnienia do kierowania robotami budowlanymi.

​Zgłoszenie i pozwolenie

• Prace z azbestem należy zgłosić do właściwej wojewódzkiej stacji sanitarno-epidemiologicznej co najmniej 30 dni przed rozpoczęciem prac.
• Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP):
• Pracodawca jest zobowiązany do podjęcia środków w celu ochrony zdrowia pracowników i innych osób w pobliżu miejsca pracy.
• Stosowana jest odzież ochronna, kombinezony jednorazowego użytku i maski oddechowe.
• Gospodarka odpadami:
• Odpady azbestowe należy zbierać jak najszybciej i umieszczać w szczelnych opakowaniach (np. „big bag”) oznaczonych jako zawierające azbest.
• Utylizacja musi odbywać się w wyznaczonych do tego celu obiektach.
• Rozporządzenie w sprawie chemikaliów i preparatów chemicznych (REACH):
• Reguluje sposób postępowania z chemikaliami, w tym azbestem, w UE, w oparciu o ich właściwości i ryzyko związane z ich stosowaniem.

​Obowiązki pracodawcy i zleceniodawcy budowy

• Od 1 stycznia 2026 r. pracodawcy oraz osoby, o których mowa w § 12 lit. a)–c) i e) ustawy nr 309/2006 Sb., są zobowiązani do dołączenia do zgłoszenia również zaświadczenia o ukończeniu przez pracowników szkolenia w zakresie prawidłowego zapobiegania zagrożeniom dla zdrowia podczas postępowania z azbestem (zob. § 21 ust. 6 i 7 rozporządzenia nr 361/2007, określającego warunki ochrony zdrowia w miejscu pracy, z późniejszymi zmianami (zwanego dalej „rozporządzeniem nr 361/2007”).
• Zakres szkolenia, częstotliwość – § 21 ust. 6 rozporządzenia nr 361/2007. Co najmniej raz na dwa lata należy zapewnić w regularnych odstępach czasu szkolenia skupiające się na:
  • właściwości azbestu, jego wpływ na zdrowie, w tym współdziałanie z paleniem tytoniu,
  • rodzaje materiałów lub przedmiotów, które mogą zawierać azbest,
  • czynności, podczas których istnieje prawdopodobieństwo narażenia na azbest,
  • znaczenie mechanizmów kontrolnych prowadzących do minimalizacji narażenia na azbest,
  • bezpieczne procedury robocze, środki ochronne oraz kontrolę ich przestrzegania, w tym stosowanie urządzeń technologicznych i maszyn w celu ograniczenia uwalniania i rozprzestrzeniania się włókien azbestowych podczas poszczególnych procesów roboczych,
  • dobór odpowiednich środków ochrony indywidualnej dróg oddechowych, w tym warunki ich stosowania,
  • prawidłowe procedury dekontaminacji pomieszczeń zanieczyszczonych pyłem zawierającym azbest,
  • prawidłowe procedury składowania i utylizacji pyłu zawierającego azbest,
  • usługi medycyny pracy świadczone w zakresie określonym przez usługodawcę na rzecz narażonego pracownika